Υπάρχει μια στιγμή στη ζωή κάθε ανθρώπου όπου το ημερολόγιο αρχίζει να γυρίζει πιο γρήγορα απ’ όσο θυμόταν. Τα καλοκαίρια που κάποτε έμοιαζαν ατελείωτα γίνονται ξαφνικά δύο εβδομάδες που περνούν «με ένα κλείσιμο του ματιού». Τα Σαββατοκύριακα μικραίνουν. Οι μήνες εξαφανίζονται.
Και κάπου ανάμεσα στις υποχρεώσεις και στις επαναλαμβανόμενες διαδρομές, γεννιέται η απορία: τι άλλαξε;
Η αλήθεια είναι πως ο χρόνος δεν αλλάζει. Αλλάζει ο τρόπος που τον ζούμε.
Καθώς μεγαλώνουμε, ο εγκέφαλος παύει να καταγράφει τον κόσμο με την ίδια ένταση. Στα παιδικά χρόνια, κάθε εικόνα, κάθε μυρωδιά και κάθε εμπειρία είναι καινούρια — και αυτό “απλώνει” τον χρόνο. Η μέρα μοιάζει μεγάλη, όχι γιατί διαρκεί περισσότερο, αλλά γιατί γεμίζει με περισσότερα δεδομένα.
Στην ενήλικη ζωή, αντίθετα, οι μέρες γίνονται πιο προβλέψιμες. Η ρουτίνα λειτουργεί σαν συμπιεστής: ό,τι δεν ξεχωρίζει, δεν αποθηκεύεται έντονα. Έτσι όταν κοιτάμε πίσω, ο εγκέφαλος έχει λιγότερα να “ξετυλίξει”. Το αποτέλεσμα; Η εντύπωση ότι ο χρόνος εξαφανίστηκε.
Υπάρχει όμως κι ένας άλλος, πιο λεπτός παράγοντας. Όσο μεγαλώνουμε, κάθε χρόνος είναι απλώς ένα μικρότερο κομμάτι της συνολικής μας ζωής. Ένα έτος στα δέκα είναι αιώνας· στα σαράντα είναι απλώς ένα κεφάλαιο. Η αναλογία αλλάζει — και μαζί της αλλάζει και η αίσθηση της διάρκειας.
Κι έπειτα υπάρχει και το συναίσθημα. Με την ωριμότητα έρχονται η συνειδητοποίηση της περατότητας, η αίσθηση ότι «οι στιγμές μετράνε». Αυτό το γνώριμο τσίμπημα είναι αρκετό για να κάνει τον χρόνο να μοιάζει πιο γρήγορος· όχι επειδή τρέχει εκείνος, αλλά επειδή τρέχουμε εμείς για να τον προλάβουμε.
Το καλό νέο; Η αίσθηση αυτή δεν είναι αναπόφευκτη.
Ο χρόνος “απλώνει” ξανά όταν του δίνουμε λόγους να το κάνει. Νέες εμπειρίες, αλλαγές στις διαδρομές μας, πράγματα που μαθαίνουμε πρώτη φορά, ακόμη κι ένα απλό διάλειμμα όπου παρατηρούμε συνειδητά τον κόσμο γύρω μας — όλα προσθέτουν “υφή” στις μέρες.
Ίσως τελικά ο χρόνος να μην επιταχύνεται.
Ίσως απλώς χρειάζεται να του δώσουμε λίγο χώρο για να αφήσει το αποτύπωμά του.
